Headless CMS is niet altijd het antwoord: 5 vragen die je vooraf moet stellen
Headless werd de default voor technische teams. Maar voor 70% van de projecten is het overkill. Hier is waarom.
Sinds 2020 is “headless CMS” een soort magisch woord geworden. Elk project wil het; elke developer pitcht het; elk recruiter-email gaat erover. Maar de realiteit is dat voor ~70% van de sites we bouwen, headless de verkeerde keuze is.
Waarom headless bestaat
Het idee is elegant: scheid de content (API) van de presentatie (frontend). Één content-source, meerdere frontends (web, mobile, smartwatch, POS). Dat is de droom.
Wanneer het werkt
- Je publiceert dezelfde content naar 3+ frontends
- Je hebt een team van 5+ developers
- Je content-team werkt elke dag met gestructureerde data (SKU’s, specs, pricing tables)
- Je hebt een budget van €60k+ voor de technische setup
Wanneer het niet werkt
- Je hebt één website met 20 pagina’s en een blog
- Je team is 2 mensen met WordPress-ervaring
- Je verandert je content weinig en nooit in bulk
- Je tijdslijn is onder 3 maanden
In die gevallen is een traditional CMS (WordPress, Statamic, Ghost) of een git-based flow (Astro + MDX) veel beter: simpeler te onderhouden, goedkoper en vaak sneller.
De vijf vragen
1. Hoeveel frontends publiceren dezelfde content? Onder 2: geen headless.
2. Hoeveel content-redacteuren heb je? Onder 3, waarbij 2+ dagelijks editen: geen headless.
3. Hoeveel developers onderhouden het? Onder 2 fulltime devs: geen headless.
4. Hoeveel release-deploys per week? Onder 2: waarschijnlijk geen headless nodig.
5. Is content écht gestructureerd? Als het vooral vrije tekst en beeld is: geen headless. Als het echte data is (producten, events, specs): ja, headless.
Het midden: content-collections
Voor de meeste sites is een static site generator met content-collections (Astro, Next.js) de sweet spot. Git is je CMS, je content is versie-gecontroleerd, je hebt geen runtime database, en non-devs kunnen editten via een CMS-laag als Sveltia. Kost bijna niets, schaalt prima, en crasht nooit op het verkeerde moment.
Dat is wat we 70% van de tijd bouwen. Het werkt.
De volledige afweging tussen die stack en de twee alternatieven staat in WordPress vs Webflow vs Astro. Draai je al WordPress en is de vraag vooral of je moet herbouwen of opknappen, kijk dan bij WordPress beheer en overname of WordPress website laten maken.